UZASADNIENIE
Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Dziadowa Kłoda na lata 2025-2035
Obowiązek sporządzenia Wieloletniej Prognozy Finansowej jest jedną z zasadniczych zmian wprowadzonych ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 roku odnoszących się do zagadnień gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego. Regulacja ta stwarza możliwość kompleksowej analizy sytuacji finansowej jednostki oraz możliwość oceny podejmowanych przedsięwzięć z perspektywy ich znaczenia dla samorządu. W zamyśle prawodawcy wieloletnia prognoza finansowa jednostki samorządu terytorialnego ma być instrumentem nowoczesnego zarządzania finansami publicznymi.
W Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy Dziadowa Kłoda zastosowano wzory załączników (załącznik nr 1 oraz załącznik nr 2 do uchwały) zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 stycznia 2013 roku w sprawie wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego (t.j. Dz. U. 2021 poz. 83).
Podstawą opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Dziadowa Kłoda jest uchwała budżetowa na 2025 rok, wartości planowane na koniec III kwartału 2024 roku, dane sprawozdawcze z wykonania budżetu Gminy Dziadowa Kłoda za lata 2023 i 2022 oraz Wytyczne Ministra Finansów dotyczące stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych, będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw (aktualizacja – 10 października 2024 r.). W kolumnie pomocniczej dotyczącej przewidywanego wykonania w 2024 roku wprowadzono wartości, zgodnie z aktualnym planem budżetu Gminy Dziadowa Kłoda na dzień przyjęcia uchwały, z uwzględnieniem korekt w zakresie rzeczywistego wykonania budżetu w 2024 r.
Art. 227 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1530 z późn. zm.) zakłada, iż wieloletnia prognoza finansowa obejmuje okres roku budżetowego oraz co najmniej trzech kolejnych lat budżetowych. Z ust. 2 powołanego artykułu wynika, iż prognozę kwoty długu, stanowiącą integralną część wieloletniej prognozy finansowej, sporządza się na okres, na który zaciągnięto lub planuje się zaciągnąć zobowiązanie.
Na dzień podjęcia uchwały, spłatę zobowiązań przewiduje się do roku 2035. Kwoty wydatków wynikające z limitów wydatków na przedsięwzięcia nie wykraczają poza okres prognozy kwoty długu. W związku z powyższym, Wieloletnia Prognoza Finansowa Gminy Dziadowa Kłoda została przygotowana na lata 2025-2035.
1. Dochody
Prognozy dochodów Gminy Dziadowa Kłoda dokonano w podziałach merytorycznych, a następnie sklasyfikowano w podziały wymagane ustawowo. Podział merytoryczny został sporządzony za pomocą paragrafów klasyfikacji budżetowej i objął dochody bieżące i majątkowe.
Dochody bieżące prognozowano w podziale na:
1.	dochody z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych;
2.	dochody z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych;
3.	subwencję ogólną;
4.	dotacje i środki przeznaczone na cele bieżące;
5.	pozostałe dochody (m. in.: podatki i opłaty lokalne, grzywny i kary pieniężne, wpływy z usług, odsetki od środków na rachunkach bankowych), w tym: z podatku od nieruchomości.
Dochody majątkowe prognozowano w podziale na:
1.	dochody ze sprzedaży majątku;
2.	dotacje i środki przeznaczone na inwestycje.
1.1. Dochody bieżące
Uwzględniając dotychczasowe kształtowanie się dochodów budżetu Gminy Dziadowa Kłoda oraz przewidywania na następne lata, w poszczególnych kategoriach dochodów bieżących posłużono się metodą indeksacji wartości bazowych.
Podatek od nieruchomości
Stosownie do przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wysokość stawek podatku od nieruchomości nie może przekroczyć górnych granic stawek kwotowych ogłoszonych przez Ministra Finansów. W roku budżetowym wpływy z tytułu podatku od nieruchomości zaplanowano w oparciu o planowane na 2025 r. stawki podatku od nieruchomości oraz zasób nieruchomości Gminy Dziadowa Kłoda, który stanowi przedmiot opodatkowania. Wysokość wpływów z podatku od nieruchomości na 2025 r. ustalono więc na poziomie 1 750 000,00 zł, co stanowi 86,00% dochodów z tego tytułu planowanych do uzyskania na koniec 2024 r.
W latach następnych zakłada się wzrostowy trend wpływów z tego podatku i zwiększanie dochodów będących konsekwencją planowanego wzrostu stawek podatkowych oraz corocznego przyrostu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych.
Udział w podatkach centralnych
Jako że ta grupa dochodów pozostaje w bardzo silnym związku z sytuacją makroekonomiczną kraju, przy szacowaniu dochodów z tytułu udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz od osób prawnych (CIT) w okresie prognozy wzięto pod uwagę prognozowane wskaźniki makroekonomiczne.
Subwencje i dotacje na zadania bieżące
Planowaną kwotę subwencji ogólnej oraz dotacji celowych z budżetu państwa (innych niż środki na dofinansowanie realizacji projektów europejskich) na 2025 rok przyjęto w oparciu o informacje przekazane przez Ministra Finansów. W kolejnych latach prognozy założono wzrost kwoty otrzymywanych dotychczas cyklicznych subwencji i dotacji celowych z budżetu państwa w oparciu o prognozowane wskaźniki makroekonomiczne.
1.2. Dochody majątkowe
Waloryzacji o wskaźniki makroekonomiczne nie poddano dochodów o charakterze majątkowym. Dochody majątkowe, w tym przede wszystkim dochody ze sprzedaży majątku pozbawione są regularności, a ich poziom uzależniony jest od czynników niezależnych, jak np. koniunktura na rynku nieruchomości.
W 2025 roku dochody ze sprzedaży majątku zaplanowano na poziomie 150 000,00 zł. Bazując na informacjach o wykonaniu dochodów majątkowych w poprzednich latach, należy stwierdzić, że zaplanowana kwota jest realna, ryzyko ich niewykonania jest minimalne, a sama sprzedaż mienia została zaplanowana przy dochowaniu najwyższej staranności.
W 2025 roku zaplanowano dotacje oraz środki przeznaczone na inwestycje w wysokości 5 021 776,00 zł, które wiążą się z uzyskaniem bezzwrotnego dofinansowania na realizację zadań przedstawionych m.in. w załączniku nr 2 do Wieloletniej Prognozy Finansowej.
Dotacje oraz środki na inwestycje zaplanowano również w roku 2026 w kwocie 4 000 000,00 zł.
2. Wydatki
Prognozy wydatków Gminy Dziadowa Kłoda dokonano w podziale na kategorie wydatków bieżących i wydatków majątkowych.
2.1. Wydatki bieżące
Poziom prognozowanych wydatków bieżących zdeterminowany jest zakresem realizowanych zadań oraz możliwościami finansowymi. Priorytetem w zakresie planowania wydatków było zapewnienie odpowiednich środków na utrzymanie dotychczasowego zakresu i poziomu usług świadczonych na rzecz mieszkańców. Wydatki bieżące prognozowano w podziale na:
1.	wynagrodzenia i składki od nich naliczane;
2.	wydatki związane z obsługą zadłużenia, w tym odsetki i dyskonto;
3.	pozostałe wydatki bieżące.
Wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń
Zgodnie z założeniami przyjętymi przy prognozie dochodów, dla wydatków bieżących w roku 2025 przyjęto wartości wynikające z uchwały budżetowej. W 2025 r. w budżecie Gminy Dziadowa Kłoda wydatki na wynagrodzenia pochodne od wynagrodzeń zabezpieczono w wysokości 15 324 470,00 zł, co stanowi zmianę w stosunku do przewidywanego wykonania na koniec 2024 r. o kwotę 1 532 149,24 zł. W latach 2026-2035 dokonano indeksacji wydatków na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń w oparciu o dobrane wskaźniki.
Poręczenia i gwarancje
W okresie prognozy Gmina Dziadowa Kłoda nie planuje wydatków z tytułu poręczeń i gwarancji.
Odsetki i dyskonto
Wydatki na obsługę długu skalkulowano w oparciu o obowiązujące stawki WIBOR jak również warunki wynikające z zawartych umów (w przypadku zobowiązań historycznych). Zgodnie z wytycznymi makroekonomicznymi Ministerstwa Finansów poziom inflacji od 2025 roku będzie systematycznie spadał. Również projekcja inflacji Narodowego Banku Polskiego zakłada, rozpoczęcie ponownego trendu spadkowego inflacji z początkiem 2025 roku. Od tego momentu prognozowany spadek inflacji, zmierzał będzie do osiągnięcia poziomu między 2,5% a 4% na początku 2026 roku. Do kalkulacji kosztów obsługi długu przyjęto zgodnie z powyższym, że skorelowany z inflacją poziom stóp procentowych w okresie prognozy będzie relatywnie powoli spadać, natomiast dynamika spadku poziomu stóp procentowych będzie wolniejsza od dynamiki spadku poziomu inflacji i do ustabilizowania poziomu stóp procentowych dojdzie w 2029 roku. W związku z powyższym odsetki skalkulowano w oparciu o prognozę własną WIBOR.
Dodatkowo, w prognozie WPF uwzględniono również koszty obsługi zobowiązania planowanego do zaciągnięcia.
Pozostałe wydatki bieżące
W prognozie WPF pozostałe wydatki bieżące zostały skalkulowane w oparciu o indeksację o wskaźnik inflacji.
2.2. Wydatki majątkowe
Wydatki majątkowe obejmują przede wszystkim przedsięwzięcia inwestycyjne, które ujęto w załączniku nr 2 do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Dziadowa Kłoda na lata 2025-2035.
3. Wynik budżetu
Wynik budżetu w prognozowanym okresie jest ściśle powiązany z przyjętymi założeniami do prognozy dochodów i wydatków.
W budżecie na 2025 r. zaplanowano ujemną różnicę pomiędzy dochodami i wydatkami budżetowymi. Wynik budżetu planuje się na poziomie -3 135 000,00 zł, a jego pokrycie planuje się z:
1.	kredytów, pożyczek lub papierów wartościowych – 2 500 000,00 zł;
2.	wolnych środków – 635 000,00 zł;
Fakt prognozowania w oparciu o dane makroekonomiczne o niewielkiej zmienności powoduje zrównoważony i stabilny wzrost dochodów oraz wydatków bieżących, któremu można przypisać cechy statystyczne.
Wynik budżetu Gminy Dziadowa Kłoda
Rok	Dochody [zł]	Wydatki [zł]	Wynik budżetu [zł]	
2025	35 910 684,00	39 045 684,00	-3 135 000,00	
2026	37 400 593,00	36 465 593,00	935 000,00	
2027	32 851 027,00	31 951 027,00	900 000,00	
2028	33 769 457,00	32 869 457,00	900 000,00	
2029	34 713 601,00	33 933 601,00	780 000,00	
2030	35 580 191,00	34 950 191,00	630 000,00	
2031	36 468 446,00	35 748 446,00	720 000,00	
2032	37 378 906,00	36 658 906,00	720 000,00	
2033	38 262 129,00	37 762 129,00	500 000,00	
2034	39 218 682,00	38 618 682,00	600 000,00	
2035	40 499 150,00	39 899 150,00	600 000,00	
Źródło: Opracowanie własne.
4. Przychody
W okresie objętym prognozą zaplanowano przychody budżetowe.
W roku budżetowym przychody zaplanowano na poziomie 4 000 000,00 zł. Przychody Gminy Dziadowa Kłoda w 2025 r. obejmują:
1.	kredyty, pożyczki lub emisję papierów wartościowych – 2 500 000,00 zł;
2.	wolne środki – 1 500 000,00 zł;
5. Rozchody
W roku budżetowym oraz w okresie prognozy planuje się rozchody budżetowe. Rozchody Gminy Dziadowa Kłoda obejmują spłaty rat kapitałowych kredytów i pożyczek oraz wykup papierów wartościowych.
W zakresie zawartych umów, rozchody Gminy Dziadowa Kłoda zaplanowano zgodnie z harmonogramami. W tabeli poniżej spłatę ww. zobowiązań przedstawiono w kolumnie „Zobowiązanie historyczne”.
Spłata zaciągniętych i planowanych zobowiązań Gminy Dziadowa Kłoda
Rok	Zobowiązanie historyczne [zł]	
2025	865 000,00	
2026	935 000,00	
2027	900 000,00	
2028	900 000,00	
2029	780 000,00	
2030	630 000,00	
2031	720 000,00	
2032	720 000,00	
2033	500 000,00	
2034	600 000,00	
2035	600 000,00	
Źródło: Opracowanie własne.
6. Kwota długu
Na dzień 31.12.2024 r. kwota zadłużenia, wykazana w pozycji 6. Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Dziadowa Kłoda na lata 2025-2035, w kolumnie pomocniczej WPF „2024 przewidywane wykonanie” wynosi 5 650 000,00 zł. Na koniec 2025 roku kwotę długu planuje się na poziomie 7 285 000,00 zł.
W stosunku do dochodów ogółem pomniejszonych o dotacje i środki o podobnym charakterze oraz powiększonych o przychody z tytułów określonych w art. 217 ust. 2 pkt 4-8 ustawy o finansach publicznych, nieprzeznaczone na sfinansowanie deficytu budżetowego, planowana kwota długu na koniec 2025 roku wyniesie 24,70%.
Informacja o wysokości kwoty długu w latach 2025-2029
Rok	Planowana kwota długu na koniec roku [zł]	Podstawa wskaźnika* [zł]	Relacja	
2025	7 285 000,00	29 498 839,00	24,70%	
2026	6 350 000,00	29 830 773,00	21,29%	
2027	5 450 000,00	30 444 677,00	17,90%	
2028	4 550 000,00	31 295 729,00	14,54%	
2029	3 770 000,00	32 170 609,00	11,72%	
*dochody pomniejszone o dotacje i środki o podobnym charakterze oraz powiększone o przychody z tytułów określonych w art. 217 ust. 2 pkt 4-8 ustawy o finansach publicznych, nieprzeznaczone na sfinansowanie deficytu budżetowego
Źródło: Opracowanie własne.
7. Relacja z art. 242 ustawy o finansach publicznych
W budżecie na 2025 r. zaplanowano dodatnią różnicę pomiędzy dochodami i wydatkami bieżącymi. W związku z powyższym, Gmina Dziadowa Kłoda zachowuje relację określoną w art. 242 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Wynik budżetu bieżącego Gminy Dziadowa Kłoda
Rok	Dochody bieżące [zł]	Wydatki bieżące [zł]	Wynik budżetu bieżącego [zł]	Wynik budżetu bieżącego, skorygowany o środki [zł]	
2025	30 738 908,00	29 500 365,00	1 238 543,00	2 738 543,00	
2026	33 350 593,00	28 822 593,00	4 528 000,00	4 528 000,00	
2027	32 801 027,00	31 582 220,00	1 218 807,00	1 218 807,00	
2028	33 719 457,00	32 498 671,00	1 220 786,00	1 220 786,00	
2029	34 663 601,00	33 281 483,00	1 382 118,00	1 382 118,00	
2030	35 530 191,00	34 023 319,00	1 506 872,00	1 506 872,00	
2031	36 418 446,00	35 170 743,00	1 247 703,00	1 247 703,00	
2032	37 328 906,00	35 586 184,00	1 742 722,00	1 742 722,00	
2033	38 262 129,00	36 197 739,00	2 064 390,00	2 064 390,00	
2034	39 218 682,00	36 980 642,00	2 238 040,00	2 238 040,00	
2035	40 499 150,00	38 179 766,00	2 319 384,00	2 319 384,00	
Źródło: Opracowanie własne.
8. Relacja z art. 243 ustawy o finansach publicznych
Informację na temat kształtowania się relacji z art. 243 ustawy o finansach publicznych w okresie prognozy Gminy Dziadowa Kłoda przedstawiono w tabeli poniżej. Kalkulację wskaźnika z art. 243 przeprowadzono w oparciu o zapisy ustawy z dnia 8 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2024 poz. 1756).
Kształtowanie się relacji z art. 243 ust. 1 ustawy o finansach publicznych
Rok	Obsługa zadłużenia (fakt. i plan. po wyłączeniach)	Maksymalna obsługa zadłużenia (wg planu po III kwartale)	Zachowanie relacji z art. 243 (w oparciu o plan po III kwartale)	Maksymalna obsługa zadłużenia (wg przewidywanego wykonania)	Zachowanie relacji z art. 243 (w oparciu o przewidywane wykonanie)	
2025	4,27%	12,97%	TAK	13,02%	TAK	
2026	4,15%	11,99%	TAK	12,03%	TAK	
2027	3,88%	11,75%	TAK	11,80%	TAK	
2028	3,71%	10,64%	TAK	10,69%	TAK	
2029	3,21%	8,7%	TAK	8,84%	TAK	
2030	2,61%	7,38%	TAK	7,43%	TAK	
2031	2,76%	6,98%	TAK	7,02%	TAK	
2032	2,60%	6,59%	TAK	6,59%	TAK	
2033	1,69%	6,59%	TAK	6,59%	TAK	
2034	1,87%	5,14%	TAK	5,14%	TAK	
2035	1,76%	5,35%	TAK	5,35%	TAK	
Źródło: Opracowanie własne.
Dane w tabeli powyżej wskazują, że w całym okresie prognozy Gmina Dziadowa Kłoda spełnia relację, o której mowa w art. 243 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Spełnienie dotyczy zarówno relacji obliczonej na podstawie planu na dzień 30.09.2024 r. jak i w oparciu o kolumnę „2024 przewidywane wykonanie”.
Informacje dodatkowe
Wartości wykazane w pozostałych pozycjach WPF, w tym:
●	finansowanie programów, projektów lub zadań realizowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy (kolumna od 9.1 do 9.4.1.1);
●	informacje uzupełniające o wybranych kategoriach finansowych (kolumna od 10.1 do 10.11)
stanowią informacje uzupełniające względem pozycji opisanych powyżej. Zostały przedstawione w WPF zgodnie z obowiązującym stanem faktycznym, na podstawie zawartych umów i porozumień.