UZASADNIENIE
Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Dziadowa Kłoda na lata 2024-2032
Obowiązek sporządzenia Wieloletniej Prognozy Finansowej jest jedną z zasadniczych zmian wprowadzonych ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 roku odnoszących się do zagadnień gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego. Regulacja ta stwarza możliwość kompleksowej analizy sytuacji finansowej jednostki oraz możliwość oceny podejmowanych przedsięwzięć z perspektywy ich znaczenia dla samorządu. W zamyśle prawodawcy wieloletnia prognoza finansowa jednostki samorządu terytorialnego ma być instrumentem nowoczesnego zarządzania finansami publicznymi.
W Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy Dziadowa Kłoda zastosowano wzory załączników (załącznik nr 1 oraz załącznik nr 2 do uchwały) zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 stycznia 2013 roku w sprawie wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego (t.j. Dz. U. 2021 poz. 83).
Podstawą opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Dziadowa Kłoda jest projekt uchwały budżetowej na 2024 rok, wartości planowane na koniec III kwartału 2023 roku, dane sprawozdawcze z wykonania budżetu Gminy Dziadowa Kłoda za lata 2022 i 2021 oraz Wytyczne Ministra Finansów dotyczące stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych, będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw (aktualizacja – 3 października 2023 r.). W kolumnie pomocniczej dotyczącej przewidywanego wykonania w 2023 roku wprowadzono wartości, zgodnie z aktualnym planem budżetu Gminy Dziadowa Kłoda na dzień przygotowania projektu, z uwzględnieniem korekt w zakresie rzeczywistego wykonania budżetu w 2023 r.
Art. 227 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 1270 z późn. zm.) zakłada, iż wieloletnia prognoza finansowa obejmuje okres roku budżetowego oraz co najmniej trzech kolejnych lat budżetowych. Z ust. 2 powołanego artykułu wynika, iż prognozę kwoty długu, stanowiącą integralną część wieloletniej prognozy finansowej, sporządza się na okres, na który zaciągnięto lub planuje się zaciągnąć zobowiązanie.
Na dzień podjęcia uchwały, spłatę zobowiązań przewiduje się do roku 2032. Kwoty wydatków wynikające z limitów wydatków na przedsięwzięcia nie wykraczają poza okres prognozy kwoty długu. W związku z powyższym, Wieloletnia Prognoza Finansowa Gminy Dziadowa Kłoda została przygotowana na lata 2024-2032.
Założenia makroekonomiczne
Przy opracowaniu prognozy pozycji budżetowych Gminy Dziadowa Kłoda wykorzystano trzy podstawowe mierniki koniunktury gospodarczej – dynamikę realnej PKB, dynamikę średniorocznej inflacji (CPI) oraz dynamikę realnego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej. Na ich podstawie oszacowano wartości dochodów i wydatków Gminy Dziadowa Kłoda, co dzięki konstrukcji i zaawansowanym metodom dokonywania obliczeń, pozwoli realizować w przyszłości właściwą politykę finansową jednostki.
Prognozę oparto o następujące założenia:
1.	dla roku 2024 przyjęto wartości wynikające z projektu budżetu;
2.	dla lat 2025-2032 prognozę wykonano poprzez indeksację o wskaźniki: dynamiki średniorocznej inflacji (CPI), dynamiki realnej PKB oraz dynamiki realnej wynagrodzeń brutto w gospodarce narodowej.
Podzielenie prognozy w powyższy sposób pozwala na realną ocenę możliwości inwestycyjno-kredytowych Gminy Dziadowa Kłoda.
Zgodnie z przyjętym założeniem, dochody i wydatki bieżące w roku 2024 uwzględnione w WPF wynikają z wartości zawartych w projekcie budżetu na 2024 rok. Od 2025 roku dochody i wydatki bieżące ustalono za pomocą wskaźników inflacji, wskaźnika dynamiki PKB oraz wskaźnika dynamiki realnej wynagrodzeń brutto. W tym celu, posłużono się metodą indeksacji wartości bazowych o odpowiednio przypisany dla każdej kategorii budżetowej wskaźnik. Waga zmiennej makroekonomicznej oznacza w jakim stopniu dochody lub wydatki zależą od poziomu wskaźnika z danego roku. Indeksowana zostaje wartość na rok przyszły.
1. Dochody
Planując dochody na lata 2024-2032 przyjęto, że dochody będą wzrastać średnio od 2,5-6,5 %. Prognozy dochodów Gminy Dziadowa Kłoda dokonano w podziałach merytorycznych, a następnie sklasyfikowano w podziały wymagane ustawowo. Podział merytoryczny został sporządzony za pomocą paragrafów klasyfikacji budżetowej i objął dochody bieżące i majątkowe.
Dochody bieżące prognozowano w podziale na:
1.	dochody z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych;
2.	dochody z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych;
3.	subwencję ogólną;
4.	dotacje i środki przeznaczone na cele bieżące;
5.	pozostałe dochody (m. in.: podatki i opłaty lokalne, grzywny i kary pieniężne, wpływy z usług, odsetki od środków na rachunkach bankowych), w tym: z podatku od nieruchomości.
Dochody majątkowe prognozowano w podziale na:
1.	dochody ze sprzedaży majątku;
2.	dotacje i środki przeznaczone na inwestycje.

1.1. Dochody bieżące

Podatek od nieruchomości
Stosownie do przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wysokość stawek podatku od nieruchomości nie może przekroczyć górnych granic stawek kwotowych ogłoszonych przez Ministra Finansów. W roku budżetowym wpływy z tytułu podatku od nieruchomości zaplanowano w oparciu o planowane na 2024 r. stawki podatku od nieruchomości oraz zasób nieruchomości Gminy Dziadowa Kłoda, który stanowi przedmiot opodatkowania. Wysokość wpływów z podatku od nieruchomości na 2024 r. ustalono więc na poziomie 2 002 000,00 zł, co stanowi 130,85% dochodów z tego tytułu planowanych do uzyskania na koniec 2023 r.
W latach następnych zakłada się wzrostowy trend wpływów z tego podatku i zwiększanie dochodów będących konsekwencją planowanego wzrostu stawek podatkowych oraz corocznego przyrostu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych.
Udział w podatkach centralnych
Jako że ta grupa dochodów pozostaje w bardzo silnym związku z sytuacją makroekonomiczną kraju, przy szacowaniu dochodów z tytułu udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz od osób prawnych (CIT) w okresie prognozy wzięto pod uwagę prognozowane wskaźniki makroekonomiczne, zgodnie z wagami przedstawionymi w tabeli powyżej.
Subwencje i dotacje na zadania bieżące
Planowaną kwotę subwencji ogólnej oraz dotacji celowych z budżetu państwa (innych niż środki na dofinansowanie realizacji projektów europejskich) na 2024 rok przyjęto w oparciu o informacje przekazane przez Ministra Finansów. W kolejnych latach prognozy założono wzrost kwoty otrzymywanych dotychczas cyklicznych subwencji i dotacji celowych z budżetu państwa w oparciu o prognozowane wskaźniki makroekonomiczne, zgodnie z wagami przedstawionymi w tabeli powyżej.
1.2. Dochody majątkowe
Waloryzacji o wskaźniki makroekonomiczne nie poddano dochodów o charakterze majątkowym. Dochody majątkowe, w tym przede wszystkim dochody ze sprzedaży majątku pozbawione są regularności, a ich poziom uzależniony jest od czynników niezależnych, jak np. koniunktura na rynku nieruchomości.
W 2024 roku dochody ze sprzedaży majątku zaplanowano na poziomie 50 000,00 zł. Bazując na informacjach o wykonaniu dochodów majątkowych w poprzednich latach, należy stwierdzić, że zaplanowana kwota jest realna, ryzyko ich niewykonania jest minimalne, a sama sprzedaż mienia została zaplanowana przy dochowaniu najwyższej staranności. Wartość zaplanowanych w 2024 roku dochodów ze sprzedaży ma zapewnić sprzedaż nieruchomości, których wykaz zaprezentowano w poniższej tabeli.
Tabela 3. Wykaz nieruchomości planowanych do sprzedaży w 2024 roku
Położenie nieruchomości	Nr działki i obręb	Powierzchnia [ha]	Planowany dochód	
Dalborowice ul. Namysłowska	87/1 Dalborowice	0,2019	50 000,00	

				
				
Źródło: Opracowanie własne.
W 2024 roku zaplanowano dotacje oraz środki przeznaczone na inwestycje w wysokości 11 071 392,40 zł, które wiążą się z uzyskaniem bezzwrotnego dofinansowania na realizację zadań przedstawionych m.in. w załączniku nr 2 do Wieloletniej Prognozy Finansowej. Dotacje obejmują środki na realizację niżej wymienionych zadań:
1.	Rozbudowa sieci wodociągowej i kanalizacji sanitacyjnej na terenie Gminy Dziadowa Kłoda-
5 000 000,00 zł.
2.	Budowa drogi w m. Dziadów Most – 50 000,00 zł.
3.	Modernizacja dróg gminnych na terenie Gminy Dziadowa Kłoda- 4 851 392,40 zł.
4.	Modernizacja budynku dworu w m. Gronowice – 1 000 000,00 zł.
5.	Budowa skateparku w m. Dziadowa Kłoda- 130 000,00 zł.
6.	Budowa palców zabaw w m. Radzowice i Lipka – 40 000,00 zł.
Dotacje oraz środki na inwestycje zaplanowano również w latach 2025, 2026 w łącznej kwocie 8 000 000,00 zł.
2. Wydatki
Prognozy wydatków Gminy Dziadowa Kłoda dokonano w podziale na kategorie wydatków bieżących i wydatków majątkowych.
2.1. Wydatki bieżące
Poziom prognozowanych wydatków bieżących zdeterminowany jest zakresem realizowanych zadań oraz możliwościami finansowymi. Priorytetem w zakresie planowania wydatków było zapewnienie odpowiednich środków na utrzymanie dotychczasowego zakresu i poziomu usług świadczonych na rzecz mieszkańców. Wydatki bieżące prognozowano w podziale na:
1.	wynagrodzenia i składki od nich naliczane;
2.	wydatki związane z obsługą zadłużenia, w tym odsetki i dyskonto;
3.	pozostałe wydatki bieżące.
Uwzględniając dotychczasowe kształtowanie się wydatków budżetu Gminy Dziadowa Kłoda oraz przewidywania na następne lata, w poszczególnych kategoriach wydatków bieżących posłużono się metodą indeksacji wartości bazowych o odpowiednio przypisany dla każdej kategorii budżetowej wskaźnik makroekonomiczny. Szczegóły przedstawiono w tabeli poniżej.
Wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń
Zgodnie z założeniami przyjętymi przy prognozie dochodów, dla wydatków bieżących w roku 2024 przyjęto wartości wynikające z projektu budżetu. W 2024 r. w budżecie Gminy Dziadowa Kłoda wydatki na wynagrodzenia pochodne od wynagrodzeń zabezpieczono w wysokości 12 055 719,00 zł, co stanowi zmianę w stosunku do przewidywanego wykonania na koniec 2023 r. o kwotę 930 719,00 zł. W latach 2025-2032 dokonano indeksacji wydatków na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń w oparciu o wagi wskaźników makroekonomicznych.
Poręczenia i gwarancje
W okresie prognozy Gmina Dziadowa Kłoda nie planuje wydatków z tytułu poręczeń i gwarancji.
Odsetki i dyskonto
Wydatki na obsługę długu skalkulowano w oparciu o obowiązujące stawki WIBOR jak również warunki wynikające z zawartych umów (w przypadku zobowiązań historycznych). Zgodnie z projekcją inflacji opublikowaną przez Narodowy Bank Polski, osiągnęła ona szczyt w pierwszym kwartale 2023 roku. Od tego momentu prognozowany jest spadek inflacji, która z końcem 2024 powinna kształtować się na poziomie między 5% a 7%. Do kalkulacji kosztów obsługi długu przyjęto zgodnie z powyższym, że skorelowany z inflacją poziom stóp procentowych w okresie prognozy będzie relatywnie powoli spadać, natomiast dynamika spadku poziomu stóp procentowych będzie wolniejsza od dynamiki spadku poziomu inflacji i do ustabilizowania poziomu stóp procentowych dojdzie w 2029 roku. W związku z powyższym odsetki skalkulowano w oparciu o prognozę własną WIBOR.
Dodatkowo, w prognozie WPF uwzględniono również koszty obsługi zobowiązania planowanego do zaciągnięcia.
Pozostałe wydatki bieżące
W prognozie WPF pozostałe wydatki bieżące zostały skalkulowane w oparciu o indeksację o wskaźniki inflacji i PKB.
2.2. Wydatki majątkowe
Wydatki majątkowe obejmują przede wszystkim przedsięwzięcia inwestycyjne, które ujęto w załączniku nr 2 do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Dziadowa Kłoda na lata 2024-2032.
3. Wynik budżetu
Wynik budżetu w prognozowanym okresie jest ściśle powiązany z przyjętymi założeniami do prognozy dochodów i wydatków.
W budżecie na 2024 r. zaplanowano ujemną różnicę pomiędzy dochodami i wydatkami budżetowymi. Wynik budżetu planuje się na poziomie -2 881 897,51 zł, a jego pokrycie planuje się z:
1.	kredytów, pożyczek lub papierów wartościowych – 1 100 000,00 zł;
2.	wolnych środków – 1 781 897,51 zł;
Fakt prognozowania w oparciu o dane makroekonomiczne o niewielkiej zmienności powoduje zrównoważony i stabilny wzrost dochodów oraz wydatków bieżących, któremu można przypisać cechy statystyczne.
Tabela 5. Wynik budżetu Gminy Dziadowa Kłoda
Rok	Dochody [zł]	Wydatki [zł]	Wynik budżetu [zł]	
2024	36 148 578,40	39 030 475,91	-2 881 897,51	
2025	31 431 292,00	30 531 292,00	900 000,00	
2026	31 964 991,00	31 064 991,00	900 000,00	
2027	28 528 014,00	27 628 014,00	900 000,00	
2028	29 667 135,00	28 827 135,00	840 000,00	
2029	30 703 735,00	30 003 735,00	700 000,00	
2030	31 458 691,00	30 988 691,00	470 000,00	
2031	32 400 952,00	31 930 952,00	470 000,00	
2032	33 209 525,00	32 739 525,00	470 000,00	
Źródło: Opracowanie własne.
4. Przychody
W okresie objętym prognozą zaplanowano przychody budżetowe.
W roku budżetowym przychody zaplanowano na poziomie 3 781 897,51 zł. Przychody Gminy Dziadowa Kłoda w 2024 r. obejmują:
1.	kredyty, pożyczki lub emisję papierów wartościowych – 2 000 000,00 zł;
2.	wolne środki – 1 781 897,51 zł;
5. Rozchody
W roku budżetowym oraz w okresie prognozy planuje się rozchody budżetowe. Rozchody Gminy Dziadowa Kłoda obejmują spłaty rat kapitałowych kredytów i pożyczek oraz wykup papierów wartościowych.
W zakresie zawartych umów, rozchody Gminy Dziadowa Kłoda zaplanowano zgodnie z harmonogramami. W tabeli poniżej spłatę ww. zobowiązań przedstawiono w kolumnie „Zobowiązanie historyczne”.
Spłatę zobowiązania planowanego do zaciągnięcia ujęto w latach 2025-2032. W tabeli poniżej spłatę ww. zobowiązań przedstawiono w kolumnie „Zobowiązanie planowane”.
Tabela 6. Spłata zaciągniętych i planowanych zobowiązań Gminy Dziadowa Kłoda
Rok	Zobowiązanie historyczne [zł]	Zobowiązanie planowane [zł]	Zobowiązania razem [zł]	
2024	900 000,00	0,00	900 000,00	
2025	855 000,00	45 000,00	900 000,00	
2026	840 000,00	60 000,00	900 000,00	
2027	840 000,00	60 000,00	900 000,00	
2028	715 000,00	125 000,00	840 000,00	
2029	400 000,00	300 000,00	700 000,00	
2030	0,00	470 000,00	470 000,00	
2031	0,00	470 000,00	470 000,00	
2032	0,00	470 000,00	470 000,00	
Źródło: Opracowanie własne.
6. Kwota długu
Na dzień 31.12.2023 r. kwota zadłużenia, wykazana w pozycji 6. Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Dziadowa Kłoda na lata 2024-2032, w kolumnie pomocniczej WPF „2023 przewidywane wykonanie” wynosi 4 550 000,00 zł. Na koniec 2024 roku kwotę długu planuje się na poziomie 5 650 000,00 zł.
W stosunku do dochodów ogółem pomniejszonych o dotacje i środki o podobnym charakterze oraz powiększonych o przychody z tytułów określonych w art. 217 ust. 2 pkt 4-8 ustawy o finansach publicznych, nieprzeznaczone na sfinansowanie deficytu budżetowego, planowana kwota długu na koniec 2024 roku wyniesie 25,02%.
Tabela 7. Informacja o wysokości kwoty długu w latach 2023-2025
Rok	Planowana kwota długu na koniec roku [zł]	Podstawa wskaźnika* [zł]	Relacja	
2024	5 650 000,00	22 577 909,00	25,02%	
2025	4 750 000,00	24 382 058,00	19,48%	
*dochody pomniejszone o dotacje i środki o podobnym charakterze oraz powiększone o przychody z tytułów określonych w art. 217 ust. 2 pkt 4-8 ustawy o finansach publicznych, nieprzeznaczone na sfinansowanie deficytu budżetowego
Źródło: Opracowanie własne.
7. Relacja z art. 242 ustawy o finansach publicznych
W budżecie na 2024 r. zaplanowano dodatnią różnicę pomiędzy dochodami i wydatkami bieżącymi. W związku z powyższym, Gmina Dziadowa Kłoda zachowuje relację określoną w art. 242 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Tabela 8. Wynik budżetu bieżącego Gminy Dziadowa Kłoda
Rok	Dochody bieżące [zł]	Wydatki bieżące [zł]	Wynik budżetu bieżącego [zł]	Wynik budżetu bieżącego, skorygowany o środki [zł]	
2024	25 027 186,00	24 242 264,07	784 921,93	2 566 819,44	
2025	26 381 292,00	24 531 292,00	2 450 000,00	2 450 000,00	
2026	27 914 991,00	26 364 991,00	1 150 000,00	1 150 000,00	
2027	28 478 014,00	27 628 014,00	850 000,00	850 000,00	
2028	29 617 135,00	28 827 135,00	790 000,00	790 000,00	
2029	30 653 735,00	30 003 735,00	650 000,00	650 000,00	
2030	31 408 691,00	30 988 691,00	420 000,00	420 000,00	
2031	32 350 952,00	31 930 952,00	420 000,00	420 000,00	
2032	33 159 525,00	32 739 525,00	420 000,00	420 000,00	
Źródło: Opracowanie własne.
8. Relacja z art. 243 ustawy o finansach publicznych
Informację na temat kształtowania się relacji z art. 243 ustawy o finansach publicznych w okresie prognozy Gminy Dziadowa Kłoda przedstawiono w tabeli poniżej.
Tabela 9. Kształtowanie się relacji z art. 243 ust. 1 ustawy o finansach publicznych
Rok	Obsługa zadłużenia (fakt. i plan. po wyłączeniach)	Maksymalna obsługa zadłużenia (wg planu po III kwartale)	Zachowanie relacji z art. 243 (w oparciu o plan po 3 kwartale)	Maksymalna obsługa zadłużenia (wg przewidywanego wykonania)	Zachowanie relacji z art. 243 (w oparciu o przewidywane wykonanie)	
2024	5,52%	13,23%	TAK	14,06%	TAK	
2025	4,89%	11,88%	TAK	12,71%	TAK	
2026	4,36%	11,81%	TAK	12,65%	TAK	
2027	4,09%	10,27%	TAK	11,11%	TAK	
2028	3,59%	9,06%	TAK	9,89%	TAK	
2029	2,86%	7,03%	TAK	7,86%	TAK	
2030	1,91%	5,28%	TAK	6,11%	TAK	
2031	3,15%	5,21%	TAK	5,21%	TAK	
2032	1,61%	4,92%	TAK	4,92%	TAK	
Źródło: Opracowanie własne.
Dane w tabeli powyżej wskazują, że w całym okresie prognozy Gmina Dziadowa Kłoda spełnia relację, o której mowa w art. 243 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Spełnienie dotyczy zarówno relacji obliczonej na podstawie planu na dzień 30.09.2023 r. jak i w oparciu o kolumnę „przewidywane wykonanie 2023”.
Podsumowanie
Wartości wykazane w pozostałych pozycjach WPF, w tym:
●	finansowanie programów, projektów lub zadań realizowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy (kolumna od 9.1 do 9.4.1.1);
●	informacje uzupełniające o wybranych kategoriach finansowych (kolumna od 10.1 do 10.11)
stanowią informacje uzupełniające względem pozycji opisanych powyżej. Zostały przedstawione w WPF zgodnie z obowiązującym stanem faktycznym, na podstawie zawartych umów i porozumień.